Polskie arcydzieło w języku kaszubskim

"Pan Tadeusza" Adama Mickiewicza można przeczytać m.in. po chińsku, gruzińsku, rumuńsku, japońsku, w jidysz, czy w esperanto. Teraz przyszła kolej jedyny oficjalnie uznany polski język regionalny - język kaszubski. Z tłumaczem polskiej epopei narodowej Stanisławem Janke rozmawia Łukasz Rudziński.



"Pan Tadeusz" Adama Mickiewicza to jedno z najważniejszych dzieł polskiej literatury. Teraz polską epopeję narodową można przeczytać także w języku kaszubskim. Książkę wydała oficyna Maszoperia Literacka. Cena egzemplarza 120 zł.
"Pan Tadeusz" Adama Mickiewicza to jedno z najważniejszych dzieł polskiej literatury. Teraz polską epopeję narodową można przeczytać także w języku kaszubskim. Książkę wydała oficyna Maszoperia Literacka. Cena egzemplarza 120 zł. mat, prasowe
Autor przekładu na język kaszubski, Stanisław Janke.
Autor przekładu na język kaszubski, Stanisław Janke. archiwum Stanisława Janke
Od lat tworzy Pan w języku polskim i kaszubskim, ale dużo rzadziej tłumaczy Pan cudzą twórczość. Co zdecydowało o tym, że podjął się Pan trudnej, trzyletniej pracy nad przekładem "Pana Tadeusza".

Stanisław Janke: Bezpośrednią inspiracją było przekonanie Hieronima Derdowskiego, pierwszego poety kaszubskiego, który 130 lat temu zainspirowany "Panem Tadeuszem" wydał poemat "Ò Panu Czôrlińsczim co do Pùcka pò secë jachôł", czyli "O panu Czorlińskim, który pojechał po sieci do Pucka". Derdowski twierdził, że nie da się pisać po kaszubsku inaczej, niż z humorem, bo tylko do tego ten język się nadaje. Chciałem udowodnić, że ten poemat szlachecki, który Derdowski stworzył, równie dobrze mógłby napisać tak, jak Adam Mickiewicz, gdyby miał więcej wiary. To obrazuje również zmiany w kaszubszczyźnie od czasu wydania pierwszego poematu.

Za tłumaczenie Adama Mickiewicza zabrał się Pan po raz kolejny. To jedyny polski pisarz, którego przekłada Pan na język kaszubski...

Poproszono mnie żebym przetłumaczył na język kaszubski jeden z utworów Mickiewicza z okazji 200-rocznicy narodzin wieszcza [1998 rok - przyp. red.] - były to "Stepy Akremańskie". Praca ta tak mnie wciągnęła, że przetłumaczyłem również pozostałych 17 "Sonetów Krymskich". Przekład "Ody do Młodości" wykonałem na Międzynarodowy Zjazd Slawistów. Z kolei Inwokację "Pana Tadeusza" na kaszubski przetłumaczyłem dlatego, że Zygmunt Walkowski zwrócił się do mnie z prośbą o takie tłumaczenie. To był impuls, aby zająć się właśnie "Panem Tadeuszem".

Jakie problemy napotkał Pan w przekładzie naszej epopei narodowej z języka polskiego na kaszubski.

Chciałem być jak najbardziej wierny oryginałowi, stąd nie tylko zachowanie miary rytmicznej 13-zgłoskowca, ale też rymów i średniówki po 7 sylabie. Największe kłopoty miałem z rymami, ponieważ chciałem aby poemat po kaszubsku nie odbiegał smakiem od oryginału. To było dla mnie bardzo ważne. I, jak sądzę, udało mi się je zachować.

"Pana Tadeusza", obok "Dziadów" Adama Mickiewicza uważa się za jedno z najważniejszych arcydzieł polskiej literatury. To tłumaczenie ma szansę stać się ważną pozycją w tradycji kaszubskiej?

Kaszubi swój język zobaczą w nowym zwierciadle, jednego z najwybitniejszych polskich pisarzy XIX wieku. To ważne, że kaszubski nie zastygł w pewnym okresie, że stale się rozwija. Język Kaszubów stanowi świetny materiał do tłumaczeń na polski i z polskiego na kaszubski. Kaszubszczyzna również na tej płaszczyźnie się sprawdza, co potwierdza, że pełnoprawnym odrębnym językiem, z żywą mową, z literaturą i własną tradycją piśmienniczą.

Profesor Jerzy Treder, konsultant językowy dzieła, uważa, że "to inicjatywa bez precedensu w krótkiej historii kaszubskiej translatoryki, doniosłością zbliżonej do przekładu na kaszubski Biblii".

Taki przewiew jest w kulturze niezbędny, również po to, aby status języka kaszubskiego się zachował. Tworzy się pewien kanon literatury kaszubskiej, uwzględniający twórczość pisarzy i poetów kaszubskich oraz tłumaczenia ważnych polskich i światowych dzieł literackich. Język kaszubski ciągle się rozwija. Nie można mieć kompleksów i zamykać kaszubszczyznę między jej opłotkami.

Opinie (23) 6 zablokowanych

  • sztuka dla sztuki

    • 17 8

  • Czorliński jechał po sieci a nie dzieci

    • 6 3

  • Wolałbym XIII księgę po kaszubsku...

    • 8 4

  • szkoda kasy na takie brednie (2)

    co za bełkot

    • 17 21

    • (1)

      To nie bełkot tylko język ludzi z gdyni:)

      • 3 4

      • eeeeeee

        skoro nie bełkot to czemu większość ludzi Gdyni takim "językiem" się nie posługuje??

        • 1 1

  • To w oryginale nie łaska już przeczytać i zrozumieć ?

    Poezja Mickiewicza z Polskiego na Kaszubski to bzdura dla kilkunastu gorliwców kaszubskich . Kiedy hymn Polski pójdzie na warsztat ?

    • 25 15

  • (4)

    Bez sensu, nie podoba mi się to dodatkowo dla tego, że nie cierpię brzmienia języka kaszubskiego! Przepraszam Kaszubów ale to jest coś okropnego, jak dla mnie porównywalne z niemieckim szczekaniem...

    • 14 27

    • a mi kaszubski się podoba, jest bekowy, jak czeski :)

      • 6 9

    • a mnie polski sie nie podoba, i mam nadzieje ze niedlugo zniknie z kaszub. (1)

      Brzmi jak ruskie przeklenstwa, zreszta polski to chyba jakis dialekt wielkoruskiego, czy sie myle?

      • 8 11

      • to po ch.........się produkujesz w tym języku i na tym forum

        • 10 5

    • po co tu mieszkasz ?

      Niemieckie psy szczekają w Niemczech. (A tiłe są kaszebści śczeże)

      • 11 3

  • To je za drodzi (1)

    Szkoda, że tak drogo trójmiasto.pl mogłoby ufundować ze trzy egzemplarza dla użytkowników :)

    • 6 9

    • a lepi sztere

      • 3 1

  • Po co jest ten MiŚ?

    podatnik zapłacił za kolejnego misia

    • 7 5

  • Cena książki po polsku-14zł. po kaszubsku -120zł.... (1)

    ...myślałem że głupota z tym przekładem ,a tu chodzi o poważną kasę dla kilku cwaniaczków kaszubskich . Gratuluję sprytu ,ale nie pochwalam takich rzeczy.

    • 19 8

    • pewnie osrodki kultury i biblioteki beda musialy przymusowo nabyc, zeby bylo krzewienie kultury i zadnej dysrkyminacji, to sie zwroci cwaniaczkom.

      • 0 3

  • Cena egzemplarza 120 zł. :D

    buhahaha

    • 14 2

1

alert Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.

Wydarzenia

Puck 10 lutego 1920 oczami świadków
Puck 10 lutego 1920 oczami świadków
wystawa
lut'20 13-30.05
g. 10:00 - 16:00
Gdańsk, Narodowe Muzeum Morskie
Carboland - wystawa
Carboland - wystawa
wystawa
wrz'20 4-30.05
g. 10:00
Gdynia, Muzeum Emigracji
Polskie Projekty. Polscy Projektanci
Polskie Projekty. Polscy Projektanci
wystawa
wrz'20 19-30.05
g. 11:00 - 18:00
Gdynia, Muzeum Miasta Gdyni

Sprawdź się

Sprawdź się

Jak Muzeum Historyczne Miasta Gdańska nazywało się do 2000 roku?