Wiadomości

Maciej Świeszewski: optymista o zacięciu pesymistycznego wojownika

Najnowszy artukuł na ten temat

Pogotowie Maryjne: na ratunek porzuconym dewocjonaliom

Maciej Świeszewski przed wejściem do kamienicy, w której znajduje się jego pracownia.
Maciej Świeszewski przed wejściem do kamienicy, w której znajduje się jego pracownia. Agnieszka Potocka / Trojmiasto.pl

Maluje w ciszy albo przy dźwiękach Johanna Straussa. Chociaż jego obrazy fascynują ludzi na całym świecie, rozgłos przyniosła mu Ostatnia Wieczerza. Na co dzień można go spotkać spacerującego uliczkami Sopotu, gdzie żyje i tworzy. W pierwszym wrażeniu - optymista. Po dłuższej rozmowie widać w nim zacięcie pesymistycznego wojownika.
Rozmową z Maciejem Świeszewskim rozpoczynamy cykl, w którym będziemy przedstawiać pracownie trójmiejskich artystów.



Urodził się w Sopocie w 1950 roku na ul. Obrońców Westerplatte w rodzinie z wielkimi tradycjami artystycznymi. Na ścianach jego domu wisiały obrazy Aleksandra Świeszewskiego oraz wielu innych polskich twórców XIX i XX wieku. Chociaż interesował się chemią i astronomią, to jednak od najmłodszych lat wiedział, że w przyszłości będzie malarzem.

- Wychowano mnie w wielkim poszanowaniu dla sztuki. W tamtych czasach artystów traktowano jak intelektualistów wielkiego formatu. Teraz to się zmieniło. Jak mój tato nieżyjący mówił - za dużo Rumcajsów pojawiło się na firmamencie - mówi Maciej Świeszewski.
Jako wolny duch, nie lubi ograniczeń, ale jak sam przyznaje, małżeństwo nigdy nie odebrało mu wolności. Wręcz przeciwnie - dało dużo siły oraz inspiracji do tworzenia. Być może nigdy nie skończyłby Ostatniej Wieczerzy, gdyby nie żona, która chociaż początkowo myślała, że oszalał, to jednak okazała wielkie wsparcie.

Poza malarstwem, uwielbia czytać. Jego prywatna biblioteka zajmuje kilka ścian. Czyta literaturę piękną, traktaty filozoficzne i dzienniki. Gdyby nie pasja do książek, nie potrafiłby malować. Kiedyś, gdy odwiedził go jeden ze znajomych profesorów i zapytał - Maciek, ty masz chyba jakąś schizofrenię. Po co ci tyle książek? Odpowiedział przekornie - Ty masz tyle flaszek, ja mam tyle książek.

Prywatnie i zawodowo zwiedził cały glob, a za najpiękniejsze miejsce na ziemi uznaje Hawanę. Mieszkał tam jako dziecko przez kilka lat, a później nigdy nie powrócił. Ze strachu.

- Boję się tam pojechać. To tak jakby zobaczyć swoją miłość ze szkoły podstawowej. Można się przewrócić ze zdziwienia. Nie chcę się ograbić ze wspomnień, nie chcę czuć rozpaczy za odchodzącym czasem - mówi Świeszewski.
Zapytany o największe życiowe szaleństwo, uśmiecha się i mówi, że było ich wiele, ale nie chce zdradzić tych tajemnic. Wiedzą o nich tylko najbliżsi i dziennik, który skrzętnie prowadzi od lat 60. Jak podkreśla - były to szaleństwa związane z balansowaniem na granicy intelektualno-światopoglądowej, niekiedy uczuciowej. Takie doświadczenia stanowiły motor napędowy do pracy.

- Lubię moje życie. Gdybym żył spokojnie, statecznie, to z tej nudy musiałbym popełnić samobójstwo. Nie jest mi potrzebne kolejne zero na koncie. Gdy przyjdzie kataklizm, w jeden dzień każdy z nas stanie się nędzarzem. I co nam wtedy pozostanie po kartach płatniczych? - pyta.

Na ostatnim piętrze małej kamienicy

Pracownia Świeszewskiego znajduje się na ul. Obrońców Westerplatte w Sopocie. Dawniej byli z nią związani tacy artyści jak: profesor Adam Smolana, Witosław Czerwonka, Józefa Wnukowa czy profesor Adam Haupt. Spotykała się tutaj polska elita intelektualna. Gdy Edward Bober w 1979 roku wyjechał do Niemiec, przekazał Świeszewskiemu mieszkanie. Jak mówi artysta, był to dla niego wielki zaszczyt, ale gdy nowe pokolenia zaczęły tworzyć elity, wszystko się zmieniło.

- Ta kamienica to było święte obcowanie z ludźmi, którzy tworzyli polską kulturę. Prawdziwe perły polskiej inteligencji. Czasami jak patrzę na ten dom to widzę, że on symbolicznie uosabia przemiany, które zaszły w Polsce. Dzisiaj wszystko stało się takie, jak MacDonaldy. Schematyczne, kolorowe i bez wyrazu - mówi artysta.
Pracownia jest nieprzystosowana do wielkoformatowego malarstwa Świeszewskiego. Niektóre z prac ledwo mieszczą się w pomieszczeniu, ponieważ zajmują całą wysokość ściany. Wynosić je trzeba przez okno z trzeciego pietra, co często kończy się uszkodzeniem dzieła. Artysta dwa lata wcześniej złożył podanie o przyznanie większego pomieszczenia. Zaproponował jeden z opuszczonych budynków w Sopocie, ale pozostał bez odpowiedzi. Nie ukrywa żalu do władz.

To jeszcze nie koniec Ostatniej Wieczerzy

Chociaż stworzył wiele wybitnych dzieł, jego nazwisko większość kojarzy z kontrowersyjną Ostatnią Wieczerzą. Obraz został odsłonięty dziesięć lat temu, w kościele św. Jana w Gdańsku. Chociaż w świątyni zapadła cisza, w mediach rozpętała się burza. Nikt jednak nie przypuszczał, że dziesięć lat później wybuchnie kolejna. Gdy w czerwcu 2015 roku obraz miał lecieć na EXPO do Mediolanu, w ostatniej chwili został wstrzymany z powodów politycznych i światopoglądowych. Jak zapewnia artysta, droga Ostatniej Wieczerzy jeszcze się nie zakończyła.

- Uczestniczę w tak wielu kłamstwach. Czy ja mam cieci uczyć kultury? Już jestem zbyt poważnym człowiekiem, żebym przejmował się ludźmi niskich lotów. To była moja idea, którą zrealizowałem i wcale nie żałuję, że obraz powstał. Dał mi dużo materiałów do przemyśleń, stałem się innym człowiekiem. Kolegom krytykom powtarzam - mówiliście ze malarstwo umarło, a ono wciąż żyje - mówi Maciej Świeszewski.
Artysta nie wiesza swojego wnętrza na ścianie

Obrazy Świeszewskiego mają wiele ukrytych znaczeń. Artysta szuka w nich prawdy, maluje swoją filozofię. Gdy inni pytają o znaczenie dzieła, szybko ucina dyskusję, bo uważa, że z obrazem jest jak z kobietą - gdy odkryje wszystkie swoje tajemnice, przestaje być interesująca. A im większy jest ładunek duchowo-intelektualny w obrazie, tym płaszczyzna różnorodności odbioru będzie bardziej zróżnicowana. Niejednokrotnie zdarzyło się, że widz odkrył w obrazie coś nowego, zaskakując tym artystę. W takich momentach Świeszewskiemu zawsze robi się niezręcznie.

Szczególnie dumny jest z kluczowego obrazu z 1989 roku - Umarła Klasa. Pracował nad nim ponad dwa lata. Przedstawia pomieszanie przeszłości z teraźniejszością, a inspirację stanowił napis na grobie na francuskim cmentarzu - Ci, którzy odchodzą, odchodzą pozornie, na niewiele lat, a może tylko na krótki okres czasu.

- Każdy obraz jest moim obnażeniem. Dlatego nie otaczam się nimi. Oszalałbym. Chociaż żona czasami się dziwi, to jednak pragnę spokoju. Nie chcę patrzeć na swoje wnętrze po godzinach pracy - mówi artysta.
Jeszcze nikt stamtąd nie wrócił, czyli rozważania o życiu i śmierci

Artysta nieustannie szuka sensu w życiu, co widać na jego płótnach. Niegdyś żarliwy katolik, dzisiaj człowiek pełen wątpliwości. W jego malarstwie zawsze było dużo mrocznych i surrealistycznych elementów, a śmierć stanowiła główny temat rozważań. Jako dziecko uległ wypadkowi, po czym w szpitalu widział ludzi, którzy umierali. Odchodząc, przeklinali swoje życie, że oddali się czemuś, co nie miało znaczenia. Być może właśnie dlatego w jego malarstwie często pojawia się motyw śmierci.

- Próbowałem się od tego wyzwolić, odnaleźć konsensus, ale nadal szukam odpowiedniej drogi. Teraz jest jeszcze gorzej, gdy moi koledzy odchodzą. Nikt jeszcze stamtąd nie wrócił. Cały czas mam świadomość, że każdego dnia mogę się przewrócić i już nie wstać. Nikt mnie wtedy nie rozliczy z ilości zer na koncie, tylko z tego co zrobiłem, więc spieszę się, aby dokończyć Sąd Ostateczny i Śmierć Sokratesa - podsumowuje Świeszewski.

Opinie (88)

  • W tamtych czasach artystow traktowano jako wielkich intelektualistow (8)

    Moze dlatego wszelkiej masci artysci w tamtych czasach niewiele od siebie dali.Sztuka najwiecej wniosla w czasach kiedy była ttaktowana jako pospolote rzemioslo.Przyklady mozna mnożyc chociażby Leonardo, Michał Aniol,Tycjan,Rembrand,Rodin.Rzemieslnikami byli rowniez impresjonisci a nawet Picasso czy SalwatorevDali

    • 6 12

    • "z obrazem jest jak z kobietą - gdy odkryje wszystkie swoje tajemnice, przestaje być interesująca" (3)

      Aha. A facet jak odkryje wszystkie swoje tajemnice, to pozostanie nadal jest interesujący?

      • 5 0

      • Jest mężczyzna, bazował na swoich doświadczeniach ;)

        • 1 1

      • masz rację, to co powiedział ten malarz, jest infantylne (1)

        nastolatek zakochuje się " w tajemnicy" i kocha "gonienie króliczka"-
        czlowiek dojrzały kocha prawdziwego drugiego czlowieka,
        a nie jakąś "tajemnicę", która niby jest w nim

        • 8 1

        • No to pozostaje mi pogratulować dojrzałości ;)

          • 0 0

    • PRL

      Traktowano ich jeśli należeli do PZPR, bliski krąg tego pana. Żałosne.

      • 4 4

    • Michal Aniol byl traktowany jako rzemieslnik? (2)

      Leonardo????? Tycjan???? Czlowieku oni byli gwiazdami swoich czasow

      • 5 0

      • (1)

        Raczej celebrytami

        • 0 2

        • celebrytami

          którzy coś potrafili, np. genialnie malować

          • 0 0

  • Pan podkreśla , że nie interesują go zera na koncie (2)

    widocznie jest ktoś kto go utrzymuje

    ja też mam zero na koncie , mimo, że pracuję

    • 23 7

    • jakie to smutne (1)

      bardzo Ci współczujemy

      • 4 6

      • miło, że pobudziłam cię do uczucia

        • 0 1

  • odznaka harcerza - "śladami kiczu" dla tego Pana (2)

    Tego nie da się oglądać, pompatyczne brednie wyrośniętego ministranta.

    • 22 8

    • Pytanie do zorientowanych (1)

      Kochani, gdzie powinienem zajrzeć aby znaleźć osobę, u której mógłbym zamówić portret z prawdziwego zdarzenia? I drugie pytanie (niezwiązane z poprzednim) - gdzie znajdę ładne, lecz nie najdroższe obrazy? Może mamy w Trójmieście zdolnego artystę, którego renoma nie jest jeszcze tak wyrobiona?

      • 3 0

      • Idź na ASP na wydział malarstwa

        znajdziesz.

        • 2 0

  • Ewidentnie facet bez sukcesu, ktory narzeka na brak zainteresowania jego knotami

    • 17 11

  • Czy ja wiem (8)

    Chała, chała i jeszcze raz chała. Znam jegomościa kłamczuszka. Mieszka z żoną w domu w Gdańsku i tam ma pracownię. Na pieniążkach zależy mu bardzo, bardzo. Pożycza obrazy które sprzedał i sprzedaje je jeszcze raz . W sopockim domu, w którym ma nieużywaną pracownię nadal mieszkają wielcy artyści w tym profesor Henryk Cześnik, rzeżbiarka Iza Smolana i znany, utalentowany performer Robert Florczak z żoną także znaną artyską Alicją Grucą, więć się Świeszewskiemu coś pomyliło z tą zamianą kamienicy w McDonalda. Obok jego pracowni była komórka na szczotki, w której mieszkał, niedawno zmarły Witek Czerwonka i ten pełen humanizmu profesor Maciej mimo, że nie używał zbyt często swojej pracowni nie udostępnił tej przestrzeni swojemu koledze. I tak dalej i tak dalej wiele by można jeszcze opowiedzić o tym knociarzu....

    • 30 7

    • kończ waść wstydu oszczędź (4)

      Przecież to jest zgraja anonimowych narkomanów i alkoholików, a Świeszewski jest znany na całym świecie.

      • 5 4

      • Do Ohio (3)

        Nie jestem ani narkomanem ani alkoholikiem a tym bardziej anonimowym.Może jest on i znany na całym świecie, ale jak wiadomo świat jest mały....

        • 2 0

        • ohio raz jeszcze (2)

          ciećnik i florczak to narkusy i pijoki

          • 4 1

          • Hahahaha (1)

            i znany, utalentowany performer Robert Florczak z żoną także znaną artyską Alicją Grucą..... hahahahahaha :). Kosa to ma poczucie humoru :))))

            • 8 1

            • ...

              może kosa sam osobiście jest tym znanym performerem...

              • 5 1

    • ... (1)

      Prawda !!!

      • 1 0

      • Co prawda?

        • 0 0

    • co ty pierdzielisz dzidek?

      i gdzie?
      na portalu dla gimbusów?

      • 0 0

  • Kiczyk- jak to zwykle u Maćka (8)

    Jak zwykle gęba pełna frazesów i nadętych póz. "Umarła klasa" jest tak dobra, bo świadomie zrezygnował w niej z koloru. Pan Maciej koloru nigdy nie czuł, szkoda że nie wyciągnął wniosków z własnej nieumiejętności, wielu mu sugerowało ten fakt, ale jego rozdęte ego pcha go dalej na mielizny banału.

    • 19 4

    • (6)

      Racja, tandetność "Ostatniej Wieczrzy" i teraźniszego malarstwa Świeszewskiego wynika z naduźycia kolorów i to na dodatek tych najbardziej kiczowatych: turkusikow, świnkowych różów i pasikonikowatych zieleni, No a poza tym, Świeszewski ani Kopernikiem ani Jezusem ze względów i intelektualnych i moralnych nie może być....

      • 6 1

      • oj kosa (5)

        Kosa Tobie to chyba profesor osobiście podpadł, że tak komentujesz nadgorliwie...

        • 6 2

        • (4)

          No tak trochę, ale jak przykoszę to się lepiej czuję Hahahahahaha, ale poważnie rzecz biorąc jest to bardzo, bardzo przeciętny malarz, mistrz autopromocji, proszę zwrócić uwagę na jego wypowiedzi, które składają się tylko z początku, sa bez pointy, bez końca, bo nie ma nic szczególnego do powiedzenia. Jego kolega profesor pytający go, na widok dużej ilości książek : czy Świeszewski ma schizofrenię? Ja bym się nie przyznał nigdy, że mam przyjaciół, w tym profesorów, których szokuje ilość książek ....Poza tym ta kołomyja tematów: jak malujemy klony Umarłej Klasy to przez 10 lat, jak Jezusów na krzyżu to w 60 odmianach, jak siebie to jako Kopernika, Jezusa...czekamy na wersję dysnejowską Kaczora Donalda. Zastanawia mnie fakt, że od lat nie było artykułów o sztuce Cześnika, Suchwallo , Targońskiej, gdzie ich dzieła są dużej klasy, ale chyba zbyt mało się kręcą wokół tzw. "wadzy" i dlatego guzik z pętelką mają

          • 9 6

          • (2)

            Kosa ten cały Henryk Ciećnik Czesnik to jest porażka... reszta może być

            • 3 1

            • taaa, znawca się wypowiada

              Cześnik to akurat nie ma się w swojej twórczości czego powstydzić, wręcz przeciwnie, gorzej z Panem nadętym beztalenciem Panem Ś.

              • 2 3

            • Oj, nie jest porażką Cześnik, jest świetnym malarzem, poza tym zawsze w swojej twórczości puszcza ironicznie oczko i co jest dla mnie fajne nie maluje siebie tylko otaczający nas świat, z dystansem i poczuciem humoru. A wracając na chwilę do nałogów, co to ma do rzeczy w przypadku Świeszewskiego. Trzeźwy profesor Maciek tworzy knoty, pijany ( to tylko domniemanie, bo myślę, że po pijaku jednak nie maluje ) Cześnik fajne rzeczy...
              Pijaniutki Toulouse-Lautrec, naćpany Modigliani zrobili kawał dobrej roboty...

              • 1 3

          • brawo Kosa!!!

            nic dodać nic ująć, pełen zawiści człowiek, na sczęście łapki za krótkie (jak na obrazkach)

            • 1 3

    • hahahah

      Hahahhaha to żeś popłynął

      • 0 0

  • " kiedyś gorliwy Kaltolik, dzisiaj człowiek pełen wątpliwości" (2)

    Czy Katolik nie może mieć wątpliwości ? Chyba to bardzo ludzkie. I to jest piękne w chrześcijaństwie.

    • 7 1

    • patrząc na działania i doktrynę Kościoła (1)

      katolik co do zasady powinien wątpić

      • 0 0

      • Patrząc na zachowanie ludzi kościoła, to wątpliwości nie mają żadnych, do niczego. Czyli są pospolitymi głupcami, albo manipulatorami i kłamcami. Niczego pewnym być nie możemy, ale KK twierdzi że znalazł odpowiedź na większość pytań.

        • 0 1

  • Żenada (1)

    Bufonada hipokryty.

    • 12 2

    • Skoro tak to skąd takie zainterrsowanie?

      Pytam bo o gostku nie slyszalem.

      • 0 0

  • To człowiek pełen jadu i bardzo kłótliwy. Ale się podłożył tym materiałem :) (2)

    • 19 3

    • No

      chyba właśnie nie

      • 0 2

    • Podłożyć to się możesz Ty

      ale pod rozpędzone pendolino

      • 2 3

  • Och jej, och jej ... Jam za wielki na ten świat ... w streszczeniu Ta rozmowa... No ale niech ma, wolny kraj, każdy widzi siebie jak chce, jego prawo:-)

    • 14 1

alert Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.

Rozrywka

Rysownicy z Trójmiasta komentują protest
Rysownicy z Trójmiasta komentują protest
Naukowiec z Gdyni w nowej edycji "Top Model"
Gdynianin walczy o sławę w "Top Model"

Kulinaria

Jedzenie na telefon: test trzech pizzerii z Trójmiasta
Jedzenie na telefon: test trzech pizzerii
Bary i puby komentują obecną sytuację
Bary i puby komentują obecną sytuację

Sprawdź się

Które miasto było organizatorem głównych europejskich obchodów Europejskiego Dnia Morza w 2011 roku?