Wiadomości

Leon Dziemaszkiewicz w momencie przejściowym. O performansie 'Atman'

Punkt wyjścia performansu "Atman" stanowi moment "przejścia" duszy z jednego stanu w kolejny, podczas którego człowiek (lub inna istota) znajduje się w stanie "pomiędzy" i od początku uczy się funkcjonowania z innymi.
Punkt wyjścia performansu "Atman" stanowi moment "przejścia" duszy z jednego stanu w kolejny, podczas którego człowiek (lub inna istota) znajduje się w stanie "pomiędzy" i od początku uczy się funkcjonowania z innymi. fot. Dominik Staniszewski / trojmiasto.pl

Krzysztof Leon Dziemaszkiewicz wraz z Anną Steller stworzyli performans o rytuale przejścia, inspirując się pojęciem zaczerpniętym z hinduizmu. "Atman", którego premiera odbyła się 24 października w klubie Dwie Zmiany, wyraźnie nawiązuje do dwóch wcześniejszych perfromnasów tego duetu.



Sprawdź, gdzie zobaczyć performans "Atman".



Trzecia wspólna praca Leona Dziemaszkiewicza i Anny Steller na poziomie formy i w ogólnym zarysie wygląda dość podobnie jak poprzednie. Już w 2008 roku w "Dziewczętach z Zajęczego Wzgórza" Leon i Anna Steller zastanawiali się nad tożsamością człowieka, zezwierzęcaniem i siłą pierwotnych instynktów, które są w nas głęboko zakorzenione pomimo rozwoju cywilizacyjnego. Później, w "Strefie Zagrożenia" z 2012 roku, inspirowanej sztuką "Zbombardowani" Sarah Kane, eksplorowali granice relacji międzyludzkich, pełnych agresji, okrucieństwa i dojmującego niespełnienia.

Performans rozpoczyna się od działań Anny Steller, które mają wprowadzić ją w trans.
Performans rozpoczyna się od działań Anny Steller, które mają wprowadzić ją w trans. fot. Dominik Staniszewski / trojmiasto.pl
Z "Atmanem", ich najnowszym performansem, łączy wcześniejsze spektakle (przygotowane pod szyldem Teatru Patrz Mi Na Usta) próba zbadania napięcia między tym, co ludzkie, a tym, co zwierzęce, prymitywne, bazujące na naturalnych instynktach. Powtarzalna jest też forma ruchu opartego na bezpośrednim kontakcie oraz gesty (np. wykorzystanie nożyczek do przecięcia - w tym wypadku - maski czy wykorzystanie taśmy izolacyjnej).

Przeczytaj także: O "Strefie Zagrożenia" Teatru Patrz Mi Na Usta na Gdańskim Festiwalu Tańca

Tytuł performansu zaczerpnięto z hinduizmu. Atman to określenie duszy rozumianej jako indywidualna jaźń, obecna w każdej żywej istocie. Dusza ta ulatuje z otworu w czaszce w czasie całopalenia zmarłego. Obrzęd ten pozwala przejść duszy z jednego stanu w kolejny (wedle idei inkarnacji), podlegając prawu karmy. Właśnie moment "przejścia" - podczas którego człowiek lub inna istota znajdują się w stanie "pomiędzy" i są odzierani z dotychczasowej tożsamości na rzecz nowej - stanowią punkt wyjścia do "Atmana" Leona Dziemaszkiewicza i Anny Steller.

Kontrowersyjny artysta spektakl rozpoczął w papierowej masce i płaszczu pokrytym folią.
Kontrowersyjny artysta spektakl rozpoczął w papierowej masce i płaszczu pokrytym folią. fot. Dominik Staniszewski / trojmiasto.pl
Przestrzeń "Atmana" to miejsce umownie wyznaczonej sceny, zajętej przez perfromerów, z niewielkim wigwamem, w którym częściowo schowane jest leżące bez ruchu ciało. Ubrana w buty do kolan i czarny sweter Anna Steller przez kilka minut wprowadza się trans intensywnym wysiłkiem, po czym za nogi wyciąga ciało (Krzysztof Leon Dziemaszkiewicz) z wigwamu. Leon w ofoliowanym płaszczu i z papierową maską na głowie przypomina larwę, która zaraz z powrotem wpełza do miejsca, z którego ją wyciągnięto.

Przeczytaj także: O "Dziewczętach z Zajęczego Wzgórza" Teatru Patrz Mi Na Usta

Za którąś kolejną próbą wyciągnięcia z wigwamu, larwa czy też poczwarka nowej istoty nie "ucieka", a Steller kładzie się na niej, rozpoczynając proces jej oswajania. Istota zaczyna komunikować się ze znajdującą się na niej performerką za pomocą nieznanego języka. W końcu następuje uwolnienie atmana w bardzo efektownej scenie z pierzem. Później oboje performerzy ubierają dżinsy i nadzy od pasa w górę malują sobie nawzajem jedną rękę, nawiązując kolejny poziom komunikacji oraz "prowadzą" się nawzajem, ucząc współpracy.

Istota (Leon Dziemaszkiewicz) podlega nieustannej kreacji, przechodzi proces oswajania i współpracy.
Istota (Leon Dziemaszkiewicz) podlega nieustannej kreacji, przechodzi proces oswajania i współpracy. fot. Dominik Staniszewski / trojmiasto.pl
Wreszcie w ostatniej sekwencji oboje zakładają włochate kostiumy i rozpoczynają proces socjalizacji poprzez kontakt z publicznością. To już nowe istoty, gotowe na nawiązanie relacji społecznych. Podział na scenę i widownię zostaje przełamany, a akcja sceniczna płynnie przechodzi we wspólną celebrację występu sytuacją pseudo bankietu, z winem, rozmowami i wizualnymi dodatkami.

Przeczytaj także: Drag queen z całej Polski wystąpiły z piosenkami Almodóvara

Krzysztof Leon Dziemaszkiewicz razem z Anną Steller stanowią dobrze uzupełniający się duet, choć w wielu momentach budują zupełnie inne sytuacje, tworząc wręcz dwa performanse w jednym. Jak zwykle w występach Leona, podczas kolejnych scen wkrada się nieco chaosu, brakuje płynności przejścia z jednej sytuacji w kolejną (irytować mogą przebieranki na oczach widza), ale pozytywnie zaskakują efekty wizualne, jak niezwykle sugestywna scena uwolnienia duszy poprzez "otwarcie" głowy.

Po procesie "przejścia" i w nowej "skórze" (włochate kostiumy) istoty gotowe są nawiązać relacje z otoczeniem.
Po procesie "przejścia" i w nowej "skórze" (włochate kostiumy) istoty gotowe są nawiązać relacje z otoczeniem. fot. Dominik Staniszewski / trojmiasto.pl
Udało się pokazać w "Atmanie" napięcia między istotą ucywilizowaną a istotą pierwotną, niedojrzałą, w jakiś sposób niezdefiniowaną - ów moment przejścia w cywilizacyjną dorosłość, związany z procesem kreacji i uczenia się funkcjonowania w znanym nam świecie. Nie otrzymamy jednak oryginalnych spostrzeżeń czy wyszukanych metafor. Performerzy bazują raczej na prostych i oczywistych skojarzeniach, by zilustrować główną myśl performansu.

Sztuka uprawiana przez Leona od lat budzi duże kontrowersje i z pewnością ten performans nie przekona sceptyków, bo zmagania Leona i Anny Steller z rzeczywistością mogą zaskakiwać, szokować, budzić irytację czy nawet odrazę. Nie sposób odmówić jednak zaproponowanej przez nich formie intrygującej teatralności i konsekwencji w kreśleniu kolejnych stadiów relacji między tym, co ludzkie, pierwotne i zwierzęce.

Leon Dziemaszkiewicz podczas występu na festiwalu Metropolia jest Okey w 2016 roku:

Opinie (45) 9 zablokowanych

  • O ile nie sposoruja tego podatki (2)

    to niech sobie Leon robi co chce. Performance powinien sie nazywac zgnilizna XXI wieku.

    • 4 1

    • Performance powinien sie nazywac zgnilizna XXI wieku. (1)

      OMG.ide sie oczyscic w konfesjonale!

      • 1 1

      • Dobry pomysł, ale założę się, że nie starczy Ci odwagi, wytrwałości i postanowienia poprawy.

        I dalej będziesz się babrał w takich klimatach.

        • 0 0

  • Weźcie się w garść (4)

    Weźcie się w garść i za porządną robotę - może np na start kasjer w dyskoncie, ochrona, taksówka - cokolwiek, ale niech to będzie ,,normalne"

    • 9 7

    • Nie jesteś wyrocznią stanu skupienia (3)

      Normalność, opowiedz mi o tym.
      Kasjer w sklepie to nie jest nic normalnego tylko przeżytek do zastąpienia przez maszyny.
      Taksówki to już też powolna śmierć, w miastach będą jednolite elektryczne pojazdy w jednym kolorze. Do tego przejazdy współdzielone na pohybel naciągaczom w śmierdzących autach.

      • 3 2

      • Wyluzuj i wracaj czytać Lema

        • 0 0

      • (1)

        Wiedziałem, że zaraz posypią się komentarze - a co to normalność, jak to wygląda według Ciebie itp. Już spieszę z odpowiedzią - fryzjer, barman, księgowy, hydraulik, analityk finansowy, sprzedawca, przedstawiciel handlowy, sprzedawca ubezpieczeń, kelner, ślusarz, kucharz - i mógłbym tak bez końca... To są m.in. pojęcia ,,normalna praca". Miłego dnia !

        • 2 2

        • Uzupełnienie

          Do normalnej pracy można jeszcze zaliczyć zawody : osoba uprawiająca lekkie obyczaje, menadżer osoby uprawiającej lekkie obyczaje,bezpośredni egzekutor należności lub ostrzeżeń przed ich nieuiszczeniem.

          • 2 0

  • Sopocianka (2)

    Leon super człowiek utalentowany jest moc, znam co ponad 10lat brawo Leon pozdrawiam wszystkiego dobrego

    • 16 13

    • Jak wytrzeźwiejesz przepisz to co miałaś na myśli(?) jeszcze raz, ale tak żeby było wiadomo o co chodziło.

      znam co ponad10lat? Jeśli miało znaczyc to czego sie domyślam to nie ma się czym chwalić.

      • 0 0

    • Współczuję

      j/w

      • 6 6

  • Leon wymiata (3)

    Pamietam jak kiedyś w Sfinie chodził nago z porem w tyłku

    • 27 3

    • Chyba raczej wymiota?

      • 0 0

    • Dno

      • 2 2

    • to byl tez performans

      mial pokazac dylemat transcendencji czlowieka ktory zamist piac sie do gory - uwstecznia się i cofa w rozwoju az do poziomu podstawowych warzyw. por wychodzacy z pupy pokazywal narodziny nowego rodzaju czlowieka-pora, ktory pochodzi z otchlani cywilizacyjnego smietnika i wzrasta jako zielono-brązowy pomnik nowych czasow

      • 46 0

  • to było (1)

    debi....lne, szkoda mojego czasu było

    • 37 11

    • To zapamiętaj i zastanów się zanim następnym razem wybierzeszsię na taki "iwent"

      • 0 0

  • (1)

    Dla mnie spoko. Każdy sobie ogląda co chce. Jeden patrzy na atmana i jakieś tam głębokie przemyślenia na, drugi robi w domu performans z czteropakiem żubra na kanapie przed TV i też ma głębokie przemyślenia. Jak tam kto woli

    • 72 16

    • Taka prawda!

      O ile tylko płaci z własnej kieszeni to niech sobie ogląda taką sztukę na jaką ma ochotę.

      • 1 0

  • to jest cwane.. nie chce Ci sie pracowac to blaznujesz udając ze bezsens to ukryta sztuka (3)

    • 57 19

    • ...to se tak pobłaznuj a zobaczysz jakie to ciężkie...

      • 1 4

    • nie chce Ci sie pracowac to blaznujesz udając

      wspolczuje swiatopogladu(mocno ograniczony) i ten argument:cwane?

      • 1 3

    • Stiv

      Było by super gdyby wszyscy myśleli tak jak ty, świat byłby lepszy no i PKB by skończyło.

      • 2 1

  • Pijaczyna na haju. (1)

    Durni ludzie myślą że to sztuka. Żenada.

    • 18 11

    • Durni ludzie myślą że to sztuka

      zamiast szkalowac,okaz twa jedyna i sluszna droge!

      • 0 1

  • Ludzkość się cofa o to w zastraszającym tempie (1)

    I kto na to patrzy.Szkoda czasu

    • 15 7

    • Ludzkość się cofa o to w zastraszającym tempie

      wystarczy poczytac komenty!!!

      • 1 1

  • stop dopalaczom (1)

    • 33 7

    • stop dopalaczom

      tyle wyniosl z informacji!

      • 0 2

alert Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.

02

października

10 Tenorów Gdańsk, Filharmonia Bałtycka

Rozrywka

Nowe lokale: sushi, vongole i tatarskie smaki
Nowe lokale: sushi, vongole i tatarskie smaki
Autostopem przez apokalipsę. Recenzja filmu "Greenland"
Recenzja filmu "Greenland"

Kulinaria

Nowe lokale: sushi, vongole i tatarskie smaki
Nowe lokale: sushi, vongole i tatarskie smaki
Szampańsko i rybnie. Kolacja komentowana w Grand Blue
Kolacja komentowana w Grand Blue

Sprawdź się

W jakiej miejscowości nie ma oddziału Muzeum Narodowego w Gdańsku?