Wiadomości

stat

Dziecko w teatrze: jak, gdzie i kiedy? Krótki instruktaż

felieton w trojmiasto.pl

Opera Tu!Tu! W pracowni Zegarmistrza
Opera Tu!Tu! W pracowni Zegarmistrza Łukasz Głowala

Dziecko w teatrze niektórym kojarzy się negatywnie. Bo przeszkadza. Bo hałasuje. Bo śmieci i brudzi. Bo marudzi. Bo płacze (a nawet czasem wrzeszczy). Bo narzeka. Bo się nudzi. Bo czegoś nie chce. Bo coś chce. Bo dziecko powinno siedzieć w domu, ewentualnie na placu zabaw. Najlepiej. A teatr zostawmy dorosłym, bo to świątynia sztuki, więc dziecięca stopa nie powinna jej kalać...



Tak twierdzą niektórzy. Na szczęście te opinie należą do mniejszości. Większość rodziców, pedagogów, artystów teatralnych i dyrektorów placówek kulturalnych zdaje sobie doskonale sprawę z tego, że widza trzeba wychowywać - i to od najmłodszych lat. Edukacja teatralna stała się od jakiegoś czasu czymś powszechnym. Zachowanie dziecka w głównej mierze jest bowiem uzależnione od tego, czy zostało ono przygotowane do danej sytuacji, a także od tego, czy jest na nią gotowe. Dlatego też nie dziwmy się, gdy maluch nudzi się lub denerwuje na spektaklu czy koncercie, który dedykowany jest dorosłym widzom. Za taką sytuację odpowiedzialni są opiekunowie. A co z przedstawieniami adresowanymi do młodszych odbiorców? Jak oswajać dziecko z teatrem? Jak przygotować je na wizytę w tej instytucji? Jak mu pomagać w odbiorze sztuki? Można to robić na wiele sposobów.



Jak? Przez autopsję

Najlepszą metodą na poznawanie teatru jest... bywanie w nim. Po prostu.
Dziecko głównie uczy się świata nie poprzez nakazy, zakazy i upominanie rodziców, ale przez autopsję - przez własne doświadczenia, przez dotykanie, smakowanie, sprawdzanie, testowanie, eksperymentowanie. Wielu z nas o tym zapomina. Dlatego oczywiście najlepszą metodą na poznawanie teatru jest... bywanie w nim. Po prostu. W repertuarze trójmiejskich teatrów znajdziemy sporą ofertę dedykowaną najmłodszej publiczności, głównie w Teatrze Miniatura, ale też w Teatrze Muzycznym w Gdyni,Teatrze Wybrzeże, Operze Bałtyckiej oraz wielu innych miejscach. Jednak zanim się to stanie i wybierzemy się z dzieckiem na spektakl lub do opery, warto pociechę przygotować do uczestnictwa w przeżyciu teatralnym.

"Afrykańska przygoda" Teatr Miniatura.
"Afrykańska przygoda" Teatr Miniatura. Łukasz Unterschuetz
Jak? Przez edukowanie

Z wyjściem do teatru jest podobnie jak z wyjściem dziecka do każdego innego miejsca: tak samo należy je przygotować do przebywania w restauracji, w kinie, w podróży czy na koncercie. Oczywiście teatr to specyficzne miejsce, inne niż kino czy muzeum, ale pewne oczekiwania wobec zachowań społecznych są podobne: należy uczyć dziecko nie przeszkadzać innym, szanować cudzą pracę, komunikować się szeptem podczas trwania przedstawienia, rozmawiać po obejrzeniu spektaklu czy filmu itd. Przede wszystkim jednak warto zacząć od uświadomienia dziecku, czym jest teatr, co to za miejsce, na czym polega, co się w nim odbywa, jakie są zasady jego funkcjonowania. Pokrótce wyjaśnić, że w teatrze zwykle jest podział na scenę i widownię, że na scenie są aktorzy - na czym polega ich rola, że jest scenografia - do czego ona służy, że aktorzy posługują się rekwizytami i przebrani są w kostiumy, a widzowie przychodzą coś oglądać - podobnie jak w kinie, ale inaczej, bo zamiast ekranu i obrazu mamy żywych ludzi na wyciągnięcie ręki. To, jak dogłębnie przedstawimy te kwestie, zależy oczywiście od wieku dziecka, jednak im wcześniej zaczniemy taką domową edukację, tym szybciej dziecko będzie gotowe na wyjście do teatru.

Jak? Przez lekturę

W oswajaniu z tym tematem przyjść z pomocą może jak zwykle literatura - w książkach i książeczkach o teatrze dla najmłodszych i dla starszych smyków (zwłaszcza tych w wieku wczesnoszkolnym) na pewno znajdziemy wsparcie. Pomocne mogą się okazać między innymi: "Bajki Baletowe" (8 tomów opartych na najsłynniejszych librettach baletowych; dla dzieci od 6 do 13 lat) Wydawnictwa Studio Blok, "Dziób w dziób" (dramat dla dzieci od 6 lat) Maliny Prześlugi ze "Szkicownikiem Scenografa" Roberta Romanowicza Wydawnictwa Tashka, "Z Duchem (do) Teatru" Niki Jaworowskiej-Duchlińskiej Wydawnictwa Bajka (leksykon wyjaśniający terminy teatralne), "Jezioro łabędzie" Charlotte Gastaut, Wydawnictwa Mamania (w formie ażurowych obrazków inspirowanych teatrem Wschodu, teatrem cieni i jawajkami), seria Biblioteczka Teatru Wielkiego-Opery Narodowej (m.in. "Słowik" Hansa Christiana Andersena, "Dziadek do Orzechów" i "Król Myszy" E.T.A. Hoffmana), "Operowe straaachy" Izabeli Klebańskiej (książka z płytą) Wydawnictwa Literatura, czy "W dżungli" Bènèdicte Guettier (z serii "Mały Teatr") Wydawnictwa EneDueRabe - dla maluszków od 1 roku życia.

Zobacz także: Z dzieckiem na obiad? Restauracje idealne na rodzinne wyjście

Jak? Przez zabawę w teatr

Już nawet rocznemu czy dwuletniemu maluchowi własnoręcznie przygotowany, amatorski, domowy teatrzyk przyniesie dużo zabawy i radości. Czasem wystarczy tylko ukrycie maskotki za kocem i zabawa w udawanie, aby obudzić w dziecku ciekawość. Bawienie się w teatr jest dla dziecka czymś naturalnym, gdyż ma ono naturalną skłonność do naśladowania i funkcjonowania pomiędzy fikcją i rzeczywistością. Przebieranki, zabawy w coś "na niby", śpiewanie, recytowanie z pamięci wierszyków to przecież też forma zabawy w teatr. Później dochodzą do tego występy w przedszkolu i szkole czy udział w dramie, stosowanej coraz częściej przez pedagogów jako metoda nauczania.
Z wyjściem do teatru jest podobnie jak z wyjściem dziecka do każdego innego miejsca: tak samo należy je przygotować do przebywania w restauracji, w kinie, w podróży czy na koncercie.


Ale zabawa w "aktorstwo" to nie wszystko. Pamiętajmy, że starszy smyk chętnie wykona samodzielnie lub z naszą pomocą domowe maski, pacynki lub kukiełki - figurki narysować można wspólnie i przytwierdzić je potem na patyczki, po czym odgrywać nimi nieskończoną ilość scen i historii. Można także posłużyć się kupnymi laleczkami albo gotowymi zestawami np. z ulubionymi bohaterami, jak Świnka Peppa, Alinka czy Bolek i Lolek.

Jeśli zaś sami nie mamy pomysłu na takie amatorskie przedstawienia, to warto sięgnąć do scenariuszy opracowanych przez specjalistów np. "Teatrzyki na cztery pory roku" Doroty Gellner i Danuty Gellnerowej, Wydawnictwa Naukowego PWN, zawierające 35 wierszowanych krótkich przedstawień, albo "Mały Teatrzyk. Jaś i Małgosia" Macieja Wojtyszki Wydawnictwa Znak, w formie kart A5 z ilustracjami i tekstem, czy "Teatrzyk cieni" Wydawnictwa Egmont.

Jak? Przez wydarzenia okołoteatralne

Zanim przekroczymy próg teatru, warto też wziąć udział z dzieckiem w jakimś wydarzeniu teatralnym, np. w spektaklu plenerowym (umożliwia to m.in. festiwal FETA), gdzie panuje niezobowiązująca atmosfera i większa swoboda, a także istnieje możliwość dostosowania długości uczestnictwa do wytrzymałości i zainteresowania dziecka. Obecnie wiele festiwali (tych dla dorosłych), przeglądów i spotkań teatralnych organizuje jakieś atrakcje specjalnie dla najmłodszych widzów, np. warsztaty, pokazy lub cykl spektakli dla dzieci w ramach programu. Poza tym można także wybrać się z dzieckiem na oprowadzanie po teatrze, gdzie zajrzymy za kulisy i poznamy teatr od podszewki. Takie wycieczki organizują co roku np. Teatr WybrzeżeTeatr Szekspirowski.

Warto przy tej okazji wspomnieć też o różnych przedsięwzięciach o charakterze edukacyjnym, np. o cyklu dydaktycznym w formie paraspektakli pt. OPERA Tu!Tu!Operze Bałtyckiej. Dzieci mają okazję poznać tajniki opery oraz spędzić czas w nietuzinkowy sposób.

Opera Tu!Tu! W pracowni Zegarmistrza
Opera Tu!Tu! W pracowni Zegarmistrza Łukasz Głowala
Od kiedy? Od najmłodszych lat

Od jakiegoś czasu w repertuarach niektórych teatrów można znaleźć spektakle dla "najnajmłodszych" widzów, czyli dla dzieci w wieku od 0 do 3 lat. Te przedstawienia to rodzaj teatralizowanych form zabawy, oparte są o działanie i interakcję z małym widzem. Mają one nieco inny charakter niż te typowe spektakle dla dorosłych czy nawet dla starszych dzieci i młodzieży. Zwykle realizowane są w kameralnych salach, gdzie likwiduje się podział na scenę i widownię, aby zmniejszyć dystans aktora i widza oraz ułatwić interakcję między nimi. Niewielka publiczność, swobodna atmosfera, siedzenie na poduchach, migracje dzieciaków między sobą, a także spontaniczne reakcje na widowni (włącznie z komentarzami) są typowe dla tego typu przedsięwzięć. Do tego zwykle kolorowa scenografia, wesoła muzyka, często nawet muzycy na scenie lub aktorzy grający na instrumentach - wszystko to sprawia, że maluchy wciągane są w barwny świat teatru i jego magii. Spektakle te są także dużo krótsze, bo trwają około 30 minut.

 Po co, czyli czego uczy teatr?

Wielu rodziców zapewne zadaje sobie pytanie, po co w ogóle wprowadzać dziecko w świat teatru? Co ono na tym zyska, czy to jest mu potrzebne? Na te pytania można odpowiedzieć całą masą rozpraw albo krótko słowami Jana Dormana, wybitnego polskiego twórcy i pedagoga: "Zabawa w teatr" to nie szkoła aktorstwa, lecz szkoła życia.

Tak jest w istocie. Dziecko, zarówno wchodząc w role, jak i identyfikując się z oglądanymi postaciami, przeżywa emocje. Dzięki temu może łatwiej oswajać pewne uczucia, pokonywać problemy (rola terapeutyczna teatru), rozładowywać nagromadzone emocje i napięcia. Uczy się skupienia, koncentracji, rozwija swoją wrażliwość i poczucie estetyczne, rozwija się społecznie dzięki wspólnocie doświadczenia i współuczestnictwa. Teatr dla dzieci to jednak nade wszystko zabawa i rozrywka na poziomie. Nie pozbawiajmy więc tego naszych pociech.

Dodaj zdjęcie do artykułu

Opinie (35)

Dodaj opinię

Dodaj opinię

Odpowiedz

Klikając "wyślij", akceptujesz regulamin dodawania opinii.
zamknij

Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii. Opinie niezwiązane z tematem artykułu, wulgarne, obraźliwe, naruszające prawo będą usuwane.

- jeżeli uważasz, że dana opinia nie powinna się tu znaleźć, zgłoś ją do moderacji.

25

listopada

27

listopada

Euroshorts Gdańsk,

30

listopada

Tydzień Węgierski w Teatrze... Gdańsk, Teatr Szekspirowski

Rozrywka

Trzy głosy w sprawie karty mieszkańca
Trzy głosy w sprawie karty mieszkańca
Z Kartą Mieszkańca bezpłatnie na mecz i do muzeum
Z Kartą Mieszkańca bezpłatnie na imprezy

Kulinaria

GastroTOP. Restauracje z ciekawym wystrojem
Restauracje z ciekawym wystrojem
Wino i czekolada, czyli warsztaty degustacyjne w hotelu Hampton by Hilton w Oliwie
Wino i czekolada, czyli warsztaty degustacyjne

Planuj z nami tydzień

Planuj tydzień: Narracje, targi gier i dużo koncertów
Planuj tydzień: koncerty i targi gier