fot. Łukasz Unterschuetz/Trojmiasto.pl
Na wystawie "Peryskop" można także zobaczyć palmę, podobną do tej, którą Joanna Rajkowska ustawiła na Rondzie de Gaulle'a w Warszawie.
Wystawa "Peryskop" jest specyficzna. Przede wszystkim dlatego, że to nie typowa ekspozycja, lecz dokumentacja wykonanych projektów, ale też dlatego, że nie do końca można nazwać je przedsięwzięciami artystycznymi.
Joanna Rajkowska nie jest "typową" artystką. Swoje projekty tworzy przede wszystkim w przestrzeni publicznej, stąd we wnętrzu galerii dość trudno je zaprezentować. "Peryskop" jednak nie jest projektem czy wystawą, ale swego rodzaju spojrzeniem na jej twórczość. To dowód na to z jak ogromnym impetem sztuka może ingerować w sferę publiczną.
Najlepiej widać to w głównej sali Instytutu Sztuki Wyspa, gdzie na trzech ekranach można przekonać się, jak funkcjonował najgłośniejszy projekt artystki: "Dotleniacz". To, o czym do tej pory można było przeczytać, teraz widzimy na własne oczy. Jak projekt powstawał na Placu Grzybowskim w Warszawie, jak komentowali go przechodnie i wreszcie jak wpłynął na tamtejszą społeczność. To zaskakujące, jak pozornie błahe przedsięwzięcie artystyczne może zmobilizować mieszkańców do działań obywatelskich, w których finalnie biorą odpowiedzialność za wspólną przestrzeń.
W jaki sposób powstał wcześniejszy projekt artystki, można zobaczyć w postaci pokazu slajdów "Pozdrowienia z Alei Jerozolimskich" - czyli fotograficzną dokumentację słynnej palmy na Rondzie de Gaulle'a. Kolejne zdjęcia pokazują proces myślowy Rajkowskiej - od podróży do Izraela, przez interakcję z tamtejszym społeczeństwem, po pomysł ustawienia palmy w Warszawie i to, jak reagowały na nią różne społeczności, zamieszkujące stolicę (jako ciekawostkę, na ostatnim piętrze IS Wyspa można zobaczyć przebijającą dach palmę).
Te dwa projekty najdobitniej pokazują sposób pracy Rajkowskiej. Jej działania są formą wpłynięcia na rzeczywistość, wykreowania sytuacji lub pokazania, jaka mogłaby być. Wywołują reakcję łańcuchową, co w doskonały sposób pokazuje, jak sztuka powinna funkcjonować w przestrzeni publicznej. Sama artystka przyznaje, że czuje się nie tylko artystką, ale przede wszystkim artystą-obywatelem, działającym w sferze publicznej.
Warte uwagi są także te prace, które nie zostały zrealizowane. Imponuje rozmach niemożliwego do wykonania rowu z trasami spacerowymi za budynkami Galerii Centrum w Warszawie czy projekt "Wulkan Umea" w mieście o tej samej nazwie, w którym ludzie mogliby stworzyć namiastkę przestrzeni publicznej do wspólnych spotkań.
"Peryskop" jawi się nie jako kolejna wystawa, bo obrazuje również, w jaki sposób artysta tworzy i funkcjonuje w przestrzeni publicznej. Pokazuje, jakie mechanizmy może uruchomić i jak może wykorzystać sztukę do działań obywatelskich, ingerujących w rzeczywistość społeczną. "Peryskop" w kontekście naszego miasta ma podwójne znaczenie. Po pierwsze pokazuje, jak doskonałe rezultaty można osiągnąć dzięki projektom publicznym, a po drugie ukazuje sposób myślenia artystki i ingerowania w tkankę społeczną. To istotne przede wszystkim z tego powodu, że jeden z jej następnych projektów publicznych ma niedługo pojawić się w Gdańsku.
Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii. Opinie nie związane z tematem artykułu, wulgarne, obraźliwe, naruszające prawo będą usuwane.