Wiadomości

stat

Muzyczuk: Peryferia nie muszą kojarzyć się negatywnie

Daniel Muzyczuk.
Daniel Muzyczuk.

Pojęcie peryferii nie jest słowem nacechowanym jednoznacznie negatywnie. Ale jeśli pada pytanie o to, czy Trójmiasto stanowi peryferia sztuki, myślimy jedynie o negatywnym sensie tego słowa - w naszej debacie o trójmiejskiej sztuce na tle Polski wypowiada się Daniel Muzyczuk, historyk sztuki, krytyk i kurator.



Ranking "Obiegu" każe przemyśleć rolę ośrodka miejskiego w kreacji polskiego świata sztuki. Jest w tym obecny element histerii, bo Trójmiasto, które aspiruje do rangi ważnego centrum kulturalnego oraz statusu Europejskiej Stolicy Kultury 2016, jest słabo reprezentowane w ważnym branżowym zestawieniu. Możemy się zacząć uspokajać, że przecież "Obieg" jest prowadzony przy warszawskim Centrum Sztuki Współczesnej, co znacząco wpływa na taki, a nie inny obraz wykreowany przez nominujących ekspertów.

Jednak jeśli trójmiejskich działań nie widać z Warszawy, to gdzie je widać? Przecież nie jest tak, że żyje tu mało artystów, kuratorów. Co prawda emigracja przebiegająca przede wszystkim w kierunku Warszawy pozbawiła Trójmiasto kilku ważnych postaci i możemy się zastanawiać, czy jej przyczyną jest naturalny ruch do ważniejszych ośrodków czy może polityka kulturalna.

Powstają nowe miejsca: Gdańska Galeria Miejska i Gdańska Galeria Fotografii, którą pomimo długiego stażu, można zdecydowanie w ten sposób określić ze względu na świeżą linię programową Małgorzaty Taraszkiewicz-Zwolickiej (ponadto jest to jedyna z oficjalnych trójmiejskich instytucji, o działaniach której pisze Obieg). Nikną jednak niezależne przestrzenie o ustalonej pozycji jak np. Kolonia Artystów, mało jest niekomercyjnych i niezależnych przestrzeni sztuki w Trójmieście. Działania władz Gdańska są niewystarczające do zapewnienia chociażby odpowiednich lokali. Fakt, że działające w sferze kultury gdańskie NGOsy korzystają przede wszystkim ze wsparcia biznesu, stał się już tradycją i nikogo to nie dziwi.

Kolejna kwestia to promocja projektów kulturalnych oraz stan krytyki sztuki. Na współczesnej scenie artystycznej wykonanie świetnego projektu nie wystarczy. Praca kuratora oprócz organizacji wystawy, obejmuje również szereg działań promocyjnych, w tym zainteresowanie projektem krytyków. Wśród studentów i absolwentów historii sztuki na Uniwersytecie Gdańskim niewiele jest osób profesjonalnie piszących o sztuce współczesnej. Z własnego doświadczenia wiem, jak ciężko jest się utrzymać z samego pisania o sztuce. Powoduje to potrzebę szukania dodatkowego źródła dochodu, na co infrastruktura kulturalna Gdańska pozwala w bardzo ograniczonym zakresie.

Promocja sztuki trójmiejskiej odbywa się więc w inny sposób. Od czasu procesu Doroty Nieznalskiej obserwujemy przedziwną karierę Gdańska jako stolicy ekscesu artystycznego i społecznego skandalu z nią związanego. Takie działania, pkierowane przeciwko twórcom, odwracają uwagę od samej sztuki, a akcent stawiany jest na społecznej, lub też nawet często jednostkowej reakcji na dzieło. Króluje tu Centrum Sztuki Współczesnej Łaźnia, gdzie regularnie dokonuje się aktów cenzorskich lub powiadamia organy ścigania o "zbrodniczej" działalności artystycznej. Jeśli dyrektor instytucji sztuki, która była niezwykle ważnym ośrodkiem w skali kraju, podejmuje tego typu lekkomyślne działania, to rzeczywiście mamy do czynienia z peryferiami sztuki w sensie negatywnym.

To zjawisko pokazuje jeszcze jeden ważny efekt - ewidentny brak merytorycznej dyskusji na temat sztuki. Ostatnie wydarzenia wokół Gdańskiej Galerii Miejskiej ukazują ten problem w pełnym świetle. Studentka Akademii Sztuk Pięknych ma oczywiście pełne prawo do krytykowania działań innych twórców z ideologicznego punktu widzenia, lecz przywołanie kontrowersyjnych nawet w ustach byłego papieża słów o cywilizacji śmierci brzmi jak żart, albo powtórka z rozrywki. Opinia ta ujawnia jeszcze, że osoba, która je wypowiedziała nie ma zielonego pojęcia o problemach sztuki współczesnej, co oznacza, że nie wie nic o zasadach rządzących światem sztuki. Winą za za nieprzygotowanie do egzystencji w świecie sztuki należy obarczać w tym przypadku Akademię Sztuk Pięknych.

To niezwykle skrótowa i pewnie przejaskrawiona analiza opisuje jak mi się wydaje kompleks problemów, które powodują , że obraz sztuki z Trójmiasta w ogólnopolskiej opinii jest tak ograniczony. Moglibyśmy do tej listy dodawać kolejne problemy. Należy podkreślić jednak, że Trójmiasto jest ośrodkiem o niezwykłym potencjale, który jednak często jest wykorzystywany nieumiejętnie.

Daniel Muzyczuk - prawnik, kurator, krytyk sztuki. Obecnie kurator Centrum Sztuki Współczesnej Znaki Czasu w Toruniu i koordynator projektów społeczno-artystycznych. Publikował w Obiegu, Le Monde Diplomatique, Bunkrze Sztuki, Panoptikum i Ha!Arcie. Wykłada na Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku.

Po opublikowaniu Setki "Obiegu" i naszym artykule "Trójmiasto: jesteśmy peryferiami świata sztuki?" rozpoczynamy merytoryczną dyskusję na temat trójmiejskiej sztuki. W każdą środę zapraszamy do dyskusji ludzi z trójmiejskiego świata sztuki: artystów, kuratorów, dyrektorów galerii i wykładowców akademickich. W przyszłym tygodniu na stronach naszego portalu podsumujemy przeprowadzoną przez nas dyskusję i zaprezentujemy relację z dyskusji ze studentami i wykładowcami ASP.
Dodaj zdjęcie do artykułu
Dodaj opinię

Dodaj opinię

Odpowiedz

Tytuł:
Treść:
Autor (opcjonalny):
E-mail (opcjonalny):
Klikając "wyślij", akceptujesz regulamin dodawania opinii.
zamknij

Opinie (razem: 5)

Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii. Opinie niezwiązane z tematem artykułu, wulgarne, obraźliwe, naruszające prawo będą usuwane.

- jeżeli uważasz, że dana opinia nie powinna się tu znaleźć, zgłoś ją do moderacji.

17

czerwca

Zuzanna Szarek i Hanna Śliw... Gdańsk, Gdańska Galeria Fotografii

12

maja

Świat za zamkniętymi oczami Gdańsk, Sztuka Wyboru

28

kwietnia

70-lecie GTF. Wystawa Jubil... Gdańsk, Dom Uphagena

Rozrywka

Dwie kocie kawiarnie w Trójmieście
Dwie kocie kawiarnie w Trójmieście
Nika Boon: nagrała płytę z muzykami Massive Attack, Kasabian i Portishead
Od "Szansy na sukces" do gwiazd

Kulinaria

Dwie kocie kawiarnie w Trójmieście
Dwie kocie kawiarnie w Trójmieście

Planuj z nami tydzień

Planuj tydzień: nie tylko majówka
Planuj tydzień: nie tylko majówka